Ürün ve mesajdan hiç olmazsa birisinin, mümkünse her ikisinin de standardizasyonu firmaya önemli kazançlar sağlayacağından, firma, çözümlemesini yaparken stratejileri yukarıdaki öncelik sırasına göre elemeye tâbi tutabilir. Standardizasyonun getireceği en belirgin tasarruf ürün dizaynında görülür. Aynı temel ürünü çeşitli pazarlarda kullanmak araştırma-geliştirme maliyetlerini daha büyük üretim miktarlarına yayarak birimdeki ağırlığını düşürür: Daha uzun üretim programlarının uygulanabilmesi birim üretim maliyetini de düşürecektir.
Bir reklam filminin çekim maliyetinin yarım ile bir milyon lira arasında değiştiği düşünülürse reklam etkinliklerinin standartlaşmasının getireceği kazançİar da rahatlıkla görülebilir. Ürün ve mesajın olanaklı olduğu kadar standartlaşması tüketiciye güven verecek ve ürünün onun tarafından tanınmasını kolaylaştıracaktır. Örneğin Avrupa ülkeleri arasında büyük bir turist akımı olmaktadır. Tüketici gittiği yerde tanıdığı, bildiği markayı aramakta, almaktadır.
Pazarlama ve yeni ürün fikirleri oluşturmak ve yetenekli personel bulmak zor olduğundan firma elindeki kaynakları en yaygın biçimde değerlendirmek isteyecek, çeşitli pazarlara bu kaynakları yönelterek verimini artıracaktır. Değişik pazarlarda aynı uygulamaların yer alması firmanın plan ve kontro! çalışmalarını da önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. Kaynakları sınırlı olan firmanın genellikle tek seçeneği standartlaştırma yolunu izlemek ve Türk pazarı için ürettiği ürünü aynen dış pazarlarda satmaya çalışmaktır. Ancak, firma ülkeler ve kültürleri arasındaki farklılıkları iyi değerlendirmeli, hedeflerinde gerçekçi olmalıdır. Bir ülkede çok başarılı olan ürünün başka bir pazarda isteminin hiç olmayabileceği unutulmamalıdır.
Örneğin, Amerika ve Kuzey Avrupa”da çok satılan deodorantlar Asya ülkelerinde vücut kokusu daha ağır olduğu, Akdeniz ülkelerinde ise bu doğal koku itici bulunmadığı için aynı derecede istek görmemektedir. Mavi, Hollanda”da kadınsı ve sıcak bir renk olarak algılanırken lsveç”te erkeklik ve soğukluğu anımsatmaktadır.
Firma, uluslararası pazarlama stratejisini seçmeden önce gerekli piyasa ve ürün araştırmalarını yapmak zorundadır. Bunlara ek olarak özellikle ürünün, yaşam çizgisinin hangi noktasında olduju incelenmelidir.

ÜRÜN YAŞAM DÖNEMİ

Ürünlerin yaşamlarının gelişmesi insan yaşamının geçirdiği devreleri andırır. Giriş, büyüme, olgunluk ve düşüş. Ürünler arasındaki fark yaşam biçimlerinde değil sürelerindedir. Tekerlek binlerce yıldır yaşamını sürdürmektedir; hula hoop ise birkaç ayda bu değişik dönemleri yaşayıp yok olmuştur.
Ürün yaşam dönemi ihracatçı firma için özellikle önemlidir. Çünkü ürünün içinde bulunduğu aşama pazardan pazara değişebilir. Türkiye için yeni olan bir ürünün dış pazarlarda modası geçmiş olabilir. Türkiye”de çok eski bir ürün olan bulgur Avrupa”da daha yeni doğmaktadır. Ülkemizde bulgur ne kadar geleneksel ve yaşlı bir ürünse Avrupa”da da memba suları aynı yaşam devresindedir. Bu ürün, sofrada süt ve Coca Cola içmeye alışkın Amerikan pazarına ise yeni girmiş olup hızla büyümektedir. Başka bir meşrubata bakalım: Coca Cola. Amerika”da olgunluk belkide düşüş devresini geçirmekte olan bu ürün birkaç yıl önce girdiği Çin Halk Cumhuriyeti”nde emekleme çağını yaşamaktadır.
Bir ürünün yaşamı boyunca geçirdiği aşamalar şöyle özetlenebilir:
1. Giriş döneminde ürün pazara yeni sunulmuştur. Ana pazarlama
hedefi potansiyel tüketicilerin en yüksek oranına ürünü denetmektir. Bunun için geniş bir dağıtım yapılmaya çalışılır, reklam, satış promosyonu, fuarlara katılma yoluyla tüketiciler ürünün varlığı ve özellikleri konusunda bilinçlendirilirler. Satışlâr yavaş yavaş artmaktadır.
2. Büyüme devresinde ürünün dağıtımı ve piyasa payı artmaktadır. Eğer tüketicilerin beğenisini kazanırsa ürünün satışı hızla artar. Reklam, ürünü tanıtmak yerine rakiplere olan üstünlüğünü vurgulamalıdır. Satışlar arttıkça reklam ve özendirme harcamalarının birim maliyeti düşecek, üretim miktarları da yükseldiğinden ürünün kârlılığı artacaktır.
3. Olgunluk döneminde satış büyümesi en yüksek noktaya erişecek ve sonra yavaşlayacaktır. Pazar doyum noktasına gelmiştir ve toplam istem artmamaktadır. Başarısız rakipler elenmiş olup, var olan istemi en güçlü markalar paylaşmaktadır. Piyasa payını yükseltmenin en etkili yolu reklamı artırmaktır. Ancak, pazar büyümediği için bu harcamanın yaratacağı ek satış da sınırlı olacağından firma genellikle bu yola yönelmez, mevcut pay ve satışlarını korumakla yetinir.
4. Düşüş aşamasında toplam istem azalmaya başlar. Satışlar da buna paralel olarak düşer. Firma reklam harcamalarını arttırarak satış miktarlarını koruyabilir. Fakat bu birim maliyeti yükseltip kârlılığı azaltacaktır. Diğer seçenek birim kârlılığını koruyup düşen satış rakamlarına boyun eğmektir. Hangi yol seçilirse şeçilsin giderek pazarlama maliyetleri ve satış miktarları arasındaki orantı olumsuza yönelecektir. Eğer düşen satış üretim birim maliyetlerini çok arttırmıyorsa, firma reklamı durdurup, ürün piyasadan tümüyle silininceye değin kârını elde edebilir.

İHRACAT BEYANNAMESİ KUTUCUKLARI

1- Beyan :

Beyan üç alt-bölümden oluşur.

Birinci alt-bölüm : Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşmeye taraf ülkelere yönelik ihracat işlemlerinde “EU” kodu, diğer ülkelere yönelik ihracat işlemlerinde ise “EX” kodu yazılır.

İkinci alt-bölüm : İhracat işlemlerinde 1, 2, 3 veya 9 kodlarından uygun olanı yazılır. Bu alt-bölüm, transit işlemlerinde kullanılmaz.

Üçüncü alt-bölüm : Sadece transit rejimi için kullanılır. Türkiye gümrük bölgesinde başlayıp bitecek transit işlemlerinde “TR” kodu yazılır.

Aynı form hem ihracat hem de transit rejiminde kullanılıyorsa, birinci alt-bölüme “EU” veya “EX” kodlarından uygun olanı yazılır, üçüncü alt-bölüm ise, yukarıdaki açıklamaya göre doldurulur.

2- Gönderici/İhracatçı :

Gönderici/İhracatçı kişi veya firmanın tam adı ve adresi yazılır. “No” kısmına sadece ihracatçının vergi numarası yazılır. Gönderici/İhracatçının birden fazla olması halinde ise, gönderici/ihracatçıdan sadece birisi bu kutuya, diğer gönderici/ihracatçılara ilişkin bilgiler ise sistemin ilgili ekranına yazılır ve beyannamenin çıktısında “ekli liste” ibaresi otomatik olarak yer alır. Diğer gönderici/ihracatçılara ilişkin bilgileri içeren liste beyannameye eklenir. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde bu kutuya “çeşitli” ibaresi yazılarak, gönderici/ihracatçı isim ve adreslerine ilişkin liste beyannameye eklenir.

3- Formlar :

Bu kutu, birden fazla kalem eşya olması dolayısıyla devam formlarının kullanılması halinde doldurulur. İki alt-bölümden oluşan bu kutunun birinci alt-bölümüne, doldurulan takımın kaçıncı takım olduğu, ikinci alt-bölüme ise toplam takım sayısı yazılır. Örneğin: 2 devam formu söz konusu ise, beyannameye 1/3, ilk devam formuna 2/3, ikinci devam formuna 3/3 ibaresi yazılır.

Beyan edilecek eşya bir kalemi kapsadığında, bu kutu boş bırakılarak, 5 no.lu kutuya 1 rakamı yazılır.

4- Yükleme Listeleri :

Birden fazla kalem olması ve devam formu kullanılmaması halinde, bu kutuya beyanname ekindeki kalem sıra numarası, GTİP numarası, eşyanın cinsi, vergi matrahı, vergi oranı ve vergi tutarının bulunduğu listenin adedi yazılır.

5- Kalem Sayısı :

Kullanılan takım ve devam formlarında beyan edilen eşyanın toplam kalem adedi yazılır. Devam formları kullanıldığında, kalem sayısı, “eşyanın tanımı”na ilişkin 31 no.lu kutuların sayısına eşit olmalıdır.

6- Kap Adedi :

Söz konusu sevkıyata ilişkin toplam kap adedi yazılır.

7- Referans Numarası :

Kullanıcılar açısından bu kutunun doldurulması ihtiyaridir. Söz konusu sevkıyat için ilgili kişi tarafından verilen referans numarası bu kutuya kaydedilir.

8- Alıcı :

Alıcı kişi veya firmanın tam adı ve adresi yazılır. Alıcının Türkiye’deki bir serbest bölgede faaliyet gösteren kişi olması halinde, vergi numarası da yazılır. Alıcıların birden fazla olması halinde ise, alıcılardan sadece birisi bu kutuya, diğer alıcılara ilişkin bilgiler ise sistemin ilgili ekranına yazılır ve beyannamenin çıktısında “ekli liste” ibaresi otomatik olarak yer alır. Diğer alıcılara ilişkin bilgileri içeren liste beyannameye eklenir. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde, bu kutuya “çeşitli” ibaresi yazılarak, alıcıların isim ve adreslerine ilişkin liste beyannameye eklenir.

9- Mali Müşavir / Serbest Muhasebeci :

İhracatçının yeminli mali müşavirinin veya mali müşavirinin ya da serbest muhasebecisinin adı, soyadı ve vergi numarası yazılır.

10- Gideceği Ülke:

İhraç eşyasının gönderileceği ilk ülkenin kodu (Ek 9) yazılır.

11- Ticaret Yapılan Ülke :

Bu kutuya ihracat yapılan ülkenin kodu (Ek 9) yazılır.

12-Kıymet Bildirim Formu : Ithalatta kullanılır.

13- Tarım Politikası :

Bu kutu boş bırakılır.

l4- Beyan Sahibi / Temsilcisi :

Beyan sahibi kişi veya firmalar ile kanuni temsilci veya gümrük müşavirinin tam adı ve adresi yazılır. Kutudaki (No) kısmına ise, gönderici/ihracatçının veya temsilcinin veya gümrük müşavirinin vergi numarası yazılır.

15- Çıkış/İhracat Ülkesi :

Eşyayı sevk/ihraç eden ülkenin adı (Ek 9) bu kutuya yazılır..

16- Menşe Ülke :

Bu kutu, menşe ülke kodunun 34 a’da girilmesi nedeniyle boş bırakılır. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde, eşyanın menşe ülkesinin adı (Ek 9) yazılır.

17- Gideceği Ülke :

Bu kutuya eşyanın en son gideceği ülkenin adı (Ek 9) yazılır.

18- Çıkıştaki Taşıt Aracının Kimliği ve Kayıtlı Olduğu Ülke :

Bu kutu iki alt-bölümden oluşmaktadır. Birinci alt-bölüme, ihracat veya transit işlemlerinin tamamlandığı gümrük idaresine sunulduğu şekilde eşyanın doğrudan yüklendiği taşıt aracının (karayolu taşıma aracı, gemi, demiryolu vagonu, hava taşıtı) plaka veya kayıt numara(lar)ı veya adı gibi kimlik bilgisi yazılır. İkinci alt-bölüme, taşıt aracının (veya bir çok taşıt aracı varsa diğerlerini hareket ettiren aracın) kayıtlı olduğu ülkenin kodu (Ek 9) yazılır.Örneğin, değişik plaka numaraları olan bir çekici ve römorkun kullanılması halinde, hem çekicinin hem de römorkun plaka numarası, çekicinin kayıtlı olduğu ülkeyle birlikte yazılır. Posta gönderileri olması durumunda veya sabit taşıma tesisleri ile taşıma yapılması durumunda, kayıt numarası ve kayıtlı olduğu ülke yazılmaz. Demiryoluyla taşıma yapılması durumunda, kayıtlı olduğu ülke yazılmaz.

19- Konteyner :Eşya konteyner ile taşınıyorsa “1″,Eşya konteyner ile taşınmıyorsa “0″.

20- Teslim Şekli :FOB,EXW,CIF ile teslim yeri bu kutuya yazılır.

21- Sınırı Geçecek Hareketli Taşıt Aracının Kimliği ve Kayıtlı Olduğu Ülke :

İki alt-bölümden oluşmaktadır.

Birinci alt-bölüme, ihracat veya transit işlemlerinin tamamlandığı sırada Türkiye’den çıkışta sınır geçiş noktasında kullanılması düşünülen hareketli taşıt aracının cinsinden (karayolu taşıma aracı, gemi, demiryolu vagonu, hava taşıtı) sonra kayıt numarası veya adı yazılır.

Kombine taşımacılık durumunda veya birden fazla taşıt aracının bulunması halinde, hareketli taşıt aracı tüm kombinasyonu hareket ettiren araçtır. Örneğin, gemiye yüklenmiş bir karayolu taşıma aracı söz konusu ise, hareketli taşıt aracı gemidir. Çekici ve römork söz konusu ise, hareketli taşıt aracı çekicidir.

İkinci alt-bölüme ise, hareketli taşıt aracının kayıtlı olduğu ülkenin kodu (Ek 9) yazılır.

Eşya posta yoluyla veya sabit taşımacılık tesisatıyla veya demiryoluyla taşınıyorsa, kayıt numarası ve kayıtlı olduğu ülkeye ilişkin bilgiler yazılmaz.

22- Döviz ve Toplam Fatura Bedeli :

Birinci alt-bölüme, faturanın düzenlendiği para cinsinin kodu (Ek 11) yazılır.

İkinci alt-bölüme ise, beyan edilen eşyanın toplam fatura bedeli faturanın düzenlendiği para cinsinden kaydedilir.

23- Döviz Kuru :

Beyannamenin tescil edildiği tarihte geçerli T.C. Merkez Bankası döviz kurları esas alınır.

24- İşlemin Niteliği :

Ticari sözleşmelere ilişkin kod (Ek 12) yazılır.

25- Sınırdaki Taşıma Şekli :

Türkiye sınırlarının terk edilmesi sırasında kullanılması düşünülen hareketli taşıt aracına uygun taşıma şekline ilişkin kod (Ek 13) yazılır.

26- Dahili Taşıma Şekli :

Dahili taşıma şekline uygun kod (Ek 13) yazılır.

27- Yükleme Yeri :

İki alt-bölümden oluşmaktadır.

Birinci alt-bölüme, ihracat veya transit işlemlerinin tamamlandığı sırada Türkiye sınırından çıkması öngörülen hareketli taşıt aracına eşyanın yüklendiği yerin adı yazılır. İkinci alt-bölüm ise boş bırakılır.

28- Finansal ve Bankacılık Verileri :

Bu kutunun ilk satırına ihracat işlemlerine aracılık eden bankanın adı ve şubesi yazılır. İkinci satırına ise kambiyo mevzuatına göre yapılan ödeme şekli kaydedilir.

29- Çıkış Gümrük İdaresi :

Eşyanın Türkiye topraklarını terk edeceği sınır gümrük idaresinin adı yazılır.

30- Eşyanın Bulunduğu Yer :

Eşyanın muayeneye tabi tutulacağı yerin tam adı yazılır. Ancak, çıkış eşyasının  fabrika sahaları, antrepolar ve geçici depolama yerleri gibi yerlerde bulunması durumunda, son yükleme yerinin adı yazılır.

31- Kaplar ve Eşyanın Tanımı – Kapların Marka ve Numaraları – Konteyner

No(lar)ı – Adet ve Cinsleri :

Kapların marka ve numaraları, adet ve cinsleri veya ambalajlanmamış eşya olması durumunda, beyanname kapsamı bu tür eşyanın adedi veya uygun olduğunda, “dökme” ibaresi yazılır; her durumda normal ticari tanım yazılmalıdır; ihracat amacıyla bu tanım, eşyanın belirlenebilmesi için gerekli bilgileri içermelidir. “Eşya Kodu” başlıklı 33 no.lu kutunun doldurulması gerektiğinde, bu tanım, eşyanın sınışandırılmasına imkan verecek kadar açık olmalıdır. Bu kutuda ayrıca herhangi bir özel mevzuat (örneğin, özel tüketim vergisi) uyarınca gereken bilgiler de gösterilmelidir. Konteyner kullanılırsa, konteynerleri tanıtan markalar da bu kutuya kaydedilmelidir. 16 no.lu kutuya “çeşitli” ibaresi yazılması halinde, bu kutuya söz konusu eşyanın menşei ülkesinin adı (Ek 9) yazılabilir.

32- Kalem No :

Bu kutu iki alt-bölümden oluşmaktadır.

Birinci alt-bölümde, 5 no.lu kutuda yer alan toplam kalem sayısı içerisinde kullanılan takım ve devam formlarında beyan edilen eşyanın kaçıncı kalem olduğu belirtilir. 5 no.lu kutuda kalem sayısı 1 ise, yani beyan tek kalem ise, bu kutu boş bırakılır. İkinci alt-bölüm boş bırakılır.

33- Eşya Kodu :

Bu kutu, Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonu’nu (G.T.İ.P.) göstermek üzere beş alt-bölümden oluşmaktadır.

Birinci alt-bölüme, Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyon numaralarının ilk sekiz rakamı, İkinci alt-bölüme, Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyon numaralarının dokuzuncu ve onuncu rakamları, Üçüncü alt-bölüme ise, Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyon numaralarının onbirinci ve onikinci rakamları yazılır.

34- Menşe Ülke Kodu :

34a- Eşyanın menşe ülkesinin kodu (Ek 9) yazılır.

34b- Bu alt-bölüm boş bırakılır.

35- Brüt Ağırlık (Kg) :

Bu kutuya 31 no.lu kutuda tanımlanan eşyanın brüt ağırlığı kilogram cinsinden yazılır. Brüt ağırlıktan, konteyner ve taşımaya ilişkin tüm araç ve gereç ağırlıkları hariç eşyanın kendi ağırlığı ile tüm ambalaj maddeleri ve kapların toplam ağırlığı anlaşılır.

37- Rejim :

İki alt-bölümden oluşmaktadır.

Birinci alt bölüme, 1 no.lu kutunun ikinci alt bölümü için verilen kodlardan (Ek 14) uygun olanı yazılır. Bu kodlar 4 hanelidir. İlk iki hane beyan edilecek rejimi, sonraki iki hane ise bir önceki rejimi belirtir. İkinci alt-bölüm boş bırakılır.

38- Net Ağırlık (Kg) :

31 numaralı kutuda tanımlanan eşyanın ambalaj ağırlıkları hariç kendi ağırlığı kilogram cinsinden yazılır.

39- Kota :

Kotaların izlenmesi amacıyla doldurulacak bu kutuya eşyaya ilişkin kota uygulaması varsa (X) işareti konulur.

40- Özet Beyan :

Bu kutuya özet beyan veya özet beyan hükmündeki belgelerin tarih ve sayıları yazılır. Eğer eşya daha önce bir gümrük rejimine tabi tutulmuş ise, ilgili beyannamenin tarih ve sayısı yazılır.

41- Tamamlayıcı Ölçü :

Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yer alan ölçü birimi cinsinden miktarı yazılır.

44- Ek Bilgi, Sunulan Belgeler; Ön İzinler :

Beyanname ekinde yer alan belgelere ilişkin ayrıntılı bilgi (adı, seri numaraları, tarihleri, kayıt numarası, vb) bu kutuya yazılır (İhracat izni/lisansı numarası, hayvan ve bitki sağlığı ile ilgili düzenlemelere ilişkin bilgiler, konşimento numarası, vb). Ayrıca, Türkiye gümrük bölgesinde başlayıp bitecek transit işlemlerinde hareket gümrük idaresince belirlenen güzergah da bu kutuya yazılır. Bu kutunun ek bilgi kodu (E.B. Kodu) adlı alt-bölümü boş bırakılır.

46- İstatistiki Kıymet :

22 numaralı kutuda belirtilen toplam fatura bedelinin FOB/ABD Doları cinsinden istatistiki kıymeti yazılır.

47- Vergilerin Hesaplanması :

Bu kutu, altı alt-bölümden oluşmaktadır.Birinci alt-bölüme, vergi türünü belirten kodlar (Ek 15 birinci bölüm); Üçüncü alt-bölüme, uygulanan vergi oranı; Dördüncü alt-bölüme, hesaplanan vergi tutarı; Beşinci alt-bölüme, ödeme şekli (Ek 15 ikinci bölüm); Altıncı alt-bölüme ise, vergi tutarlarının toplamı yazılır. İkinci alt-bölüm boş bırakılır. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde, ikinci alt bölüme vergi matrahı yazılır ve bu tablonun kullanılması sırasında vergi matrahı ve tutarı rakamlarının ayrılan alanlara sığmayacağının anlaşılması halinde, “Vergi Matrahı” ibaresinin ve “Tutarı” ibaresinin yanına yazıyla “Bin TL” yazılarak, tutarlar üç sıfır eksiği ile tabloya kaydedilir.

48- Ödemenin Ertelenmesi :

İhracatta tahsili gereken vergilerin tecil, erteleme veya taksitlendirmeye konu olması halinde, buna ilişkin olarak düzenlenen belgelerin sayı ve tarihleri bu kutuya yazılır.

49- Antreponun Tipi ve Kodu :

Eşyanın bulunduğu antreponun cinsine göre her antrepo için Müsteşarlıkça (Gümrükler Genel Müdürlüğü) belirlenen kod numarası (Örneğin: A34000001) yazılır.

54- Yer ve Tarih :

Beyanda bulunacak kişinin veya temsilcisinin adı soyadı ve imzası ile birlikte yer ve tarih yazılır. Beyanda bulunanın tüzel kişi olması durumunda, beyannameyi imzalayan yetkili kişinin unvanı ile adı ve soyadı da ayrıca belirtilir. Gümrük işlemlerini takip eden gümrük müşavirinin bu haneyi doldurması halinde, sadece kendi adı, soyadı ve karne numarası ile birlikte bu beyannameyi takip eden müşavir yardımcısının adı, soyadı ve karne numarası yazılır, adı geçen müşavirin bağlı bulunduğu gümrük müşavirliği bürosunda çalışan tüm gümrük müşavir ve yardımcılarının adını ve soyadını içeren kaşe basılmaz.

 

23 ülke tarafından 1947’de Cenevre’de imzalanmış geçici bir anlaşmadır.1 Ocak 1948’de yürürlüğe girmiştir. Arthur DUNKEL kuruluşun mimarı olarak bilinir.

Kuruluş amacı:

A-İthalat vergilerini azaltmak

B-Uluslar arası ticaret önündeki engelleri kaldırmak

C-Ticarette ayrımcı uygulamaları sonlandırmak

Anlaşmada belirtilmemiş olan temel düşünce uluslar arası rekabet sistemini kurabilmek için üye ülkeleri, korumacı politikalardan uzaklaştırarak uluslar arası ticareti serbestleştirme, yani dış ticareti liberalizmi teşvik etmek olarak belirlenmiştir.

GATT kapsamında 1947-1993 yılları arasında sekiz çok taraflı ticaret müzakeresi yapılmıştır. Bu müzakereler sonuncusu olan Uruguay turu 1993’te tamamlanmıştır. Dünya Ticaret Örgütü kuruluşu da bu turda gerçekleşmiştir.

 

MÜZAKERELER

YER	TARİH	KONUSU	KATILAN ÜLKE SAYISI
1-Cenevre	1947	Tarifeler	23
2-Annency	1949	Tarifeler	13
3-Torquay	1951	Tarifeler	38
4-Cenevre	1956	Tarifeler	26
5-Dillon	1960-1961	Tarifeler	26
6-Kennedy	1964-1967	Tarifeler ve Anti-Damping önlemleri	62
7-Tokyo	1973-1979	Tarifeler,tarife dışı önlemler ve çerçeve anlaşmalar	102
8-Uruguay	1986-1994	Tarifeler,tarife dışı önlemler,kurallar,tarım,hizmetler,fikri mülkiyet hakları,tekstil,anlaşmazlıkların hali,D.T.Ö kurulması	123

 

 

TEMEL İLKELERİ

A)EN ÇOK KAYRILAN ÜLKE KURALI:Bir ülkeye tanıdığı elverişli bir rejimi koşulsuz olarak tüm üye ülkelere uygulamak zorundadır.

B)ULUSAL MUAMELE KURALI: İç pazara ilişkin düzenleme ve uygulamalar yönünden ithal ve yerli mallar arasında ayrım yapılmamasını öngörmektedir.

C)GÜMRÜK VERGİLERİNİN İNDİRİLEREK KONSOLİDE EDİLMESİ: Söz konusu oranlar üye ülke tarafından bağlayıcı olmakta ve önemli ticaret partnerleriyle telefi amacıyla müzakere etmeksizin arttırılmamaktadır.

D)TARİFELER YOLUYLA KORUMA: GATT tarife dışı engellerin bazı istisnalar dışında tümüyle yasaklanmasını, tarifelerinde giderek azaltılmasını öngörmektedir.

 

GATT YAPISI VE YÖNETİMİ

A)GENEL KURUL

Kuruluşun en üst yetkili organıdır.

Yetkili organı her yıl genellikle sonbaharda toplanır.

Genel kurulda her üye ülkenin bir oyu vardır.

İstisnalar dışında (yeni üyeliğe kabul gibi)kararlarda basit çoğunluk aranır.

Yıllık toplantılar 3-4 hafta devam eder.

 

B)TEMSİLCİ KONSEYİ

Genel kurul adına günlük işleri yürütmekle sorumludur.

Yılda ortalama 9 defa toplanır.

Genel kurul yetkilerinin çoğunu bu konseye devretmiştir.

 

C)TİCARET VE KALKINMA KOMİTESİ

26 Kasım 1964 tarihinde genel anlaşmaya eklenen 4.bölümün uygulamasını kontrol etmekle yükümlüdür.

 

D)ÖDEMELER DENGESİ KISITLAMALARI KOMİTESİ

Ödemeler bilançosu açıkları sebebiyle ithalatlarını azaltan üyelerin durumlarını yakından izlemekte ve bu konuda İMF verilerine dayanmaktadır.

 

 

 

 

 

GATT’A TÜRKİYE’NİN KATILIMI

1951 yılında İngiltere’de Troquay’da yapılan müzakerede birçok ülke ile beraber Türkiye’nin katılması öngörülmüştür. Türkiye 1953’teanlaşmayı imzalamıştır. Bugün GATT’ta 85 ülkenin üyeliği bulunmaktadır.

 

TÜRKİYE’NİN KATILMA NEDENLERİ

-Genel anlaşma, ulusal ekonomilerle uluslar arası ticaret arasında uyumlu bir düzenin kurulmasına olanak tanımaktadır.

-Tarife tavizleri yoluyla Türkiye daha fazla ithalat olanakları sağlayacaktır.

-Türkiye’nin ticaret ortaklarının büyük çoğunluğunun GATT’a üye olmasıdır.

 

GATT İLE D.T.Ö ARASINDAKİ FARKLAR

-GATT herhangi bir kurumsal yapısı olmayan ve kuruluş amacı Uluslar arası Ticaret Örgütünü kurmak olan bir anlaşmadır.

-GATT geçici olarak kurulmuştur. 40 yıllık faaliyetten sonra üye ülkeler sürekli bir anlaşmaya çevirmek istemiştir. D.T.Ö taahhütleri sürekli bir karakter taşımaktadır.

-GATT kuralları sadece mal ticaretini D.T.Ö ise mal ticareti, hizmet ticareti ve ticari nitelikteki fikri mülkiyet haklarını da kapsamaktadır.

-D.T.Ö, GATT’ a göre anlaşmazlıkların çözümünde daha hızlı çalışan otomatik mekanizmaya sahiptir.

 

YORUM

GATT anlaşmasına Türkiye’nin dahil olması ile GATT’ a üye olan diğer ülkelerle ticaret yapılması daha cazip bir şekle gelmiştir.GATT’ ta anlaşmaların çözümünde daha yavaş hareket eder çünkü sağlam bir mekanizmaya sahip değildir.GATT’ ın temel ilkelerinde bulunan en çok kayrılan ülke kuralı ile GATT üyeleri hiçbir ülkeye diğer ülkelerden daha farklı bir koşul sunamaz.

Kısacası;GATT ülkeler arasındaki haksız rekabeti ortadan kaldırarak uyumlu bir ticaret ortamı sağlamıştır.

 

İTHALAT YÖNETMELİĞİ

(Yayım Tarihi: 31.12.1995 ve 22510 Mükerrer sayılı Resmi Gazete)

GENEL HÜKÜMLER :

Madde 1-Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı hükümlerine istinaden yapılacak ithalata ilişkin işlemler, Karar ve bu Yönetmelikle Müsteşarlığa tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılacak tebliğler ile verilecek talimatlara ve çok taraflı ve iki taraflı anlaşma hükümlerine göre yürütülür.

TANIMLAR VE KISALTMALAR :

Madde 2- Bu Yönetmelikte kullanılan bazı terimlerin anlamları aşağıda gösterilmiştir.

Müsteşarlık: Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı,

Karar: 20.12.1995 tarih, 95/7606 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı,

Gümrük Beyannamesi: Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde gümrük idarelerince düzenlenen belgeyi,

Vergi Numarası: Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde, vergi mükellefi her gerçek ve tüzel kişiye verilen numarayı,

Tacir: Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca tacir addedilen her gerçek ve tüzel kişiyi,

Gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarih: Gümrük Kanunu’nda belirtilen gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihi,

Başlamış ithal işlemi: İthal edilecek malların gümrüğe gelmiş veya çıkış ülkesinde ihracat işlemlerinin tamamlanmış olması durumunu ifade eder.

 

VERGİ NUMARASI:

Madde 3- Vergi numarasına sahip her gerçek ve tüzel kişi ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasaruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütebilir.

Ancak,

- Özel anlaşmalara dayanan ithalatta,

- Kitap ve diğer yayınların ithalatında,

-Ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde Müsteşarlıkça perakende satışına izin verilen malların ithalatında,

vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz.

Tacir olmayan gerçek kişiler, özelliği ve niteliği itibariyle, özel, şahsi ve ailevi kullanıma mahsus olduğu anlaşılan veya hediye amaçlı olarak getirildiği açıkça belli olan maddeleri ithal edebilirler. Buna ilişkin usul ve esaslar Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığınca belirlenir.

Tarife kontenjanları ve kota uygulamaları kapsamında gerçekleştirilecek ithalat işlemlerini yapmaya hakkı olacak kişilere ilişkin olarak, gerektiğinde ilgili mevzuatında özel şartlar belirlenebilir.

Madde 4- Kambiyo mevzuatı hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ithalat yapmak isteyen kişiler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde almaları gereken belgelerle birlikte doğrudan gümrük idarelerine başvururlar.

NAVLUN, SİGORTA BEDELİ VE FARKLARI :

Madde 5- FOB teslim şekli dışındaki ithal başvurularında proforma faturalarda, mal, navlun ve sigorta bedelleri ayrı ayrı belirtilir.

Navlun ve sigorta bedelleri ve bunlara ait farklarla ilgili işlemler kambiyo mevzuatına tabidir.

 

Madde 6- İthalatı kanunlarla belirli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddelerin ithali ancak, bu kurum ve kuruluşlar tarafından yapılabilir.

Yurda sokulmaları yürürlükteki mevzuat ile kayıt ve şarta bağlanan veya özel izne tabi bulunan maddeler hakkındaki hükümler saklıdır.

 

Madde 7- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden yapılacak ithalat ile İzmir Enternasyonal Fuarı yoluyla yapılacak ithalata ilişkin esaslar bu hususta Müsteşarlık tarafından yayımlanacak Tebliğlerle belirlenir.

 

ÖZEL ANLAŞMALARA DAYANAN İTHALAT :

Madde 8- Özel anlaşmalara dayanan ithalat ile ilgili işlemler aşağıda belirtilen esaslara ve Müsteşarlıkça verilecek talimatlara göre yürütülür.

NATO ithalatı için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca onaylanmış üç nüsha “Müracaat Mektubu” ile gümrük idarelerine başvurulur. Gümrük idarelerince, sözkonusu başvurular gümrük beyannamesine eklenir.

NATO Ortak Alt Yapı Projelerinin sona ermesinden sonra, ilgili merciin görüşü alınarak her türlü mali yükümlülüklerin ödenmesi kaydıyla mal,eşya,malzeme ve araçların ithalatçılarına bırakılması Müsteşarlığın iznine tabidir.

KESİN İTHAL :

Madde 9- ( 21.12.1996 tarih ve 22854 sayılı Resmi Gazete ile değişik) Mali mükellefiyetleri teminata bağlanmak suretiyle geçici olarak yurda giren mallardan (ATA Karnesi kapsamında gelenler dahil);

- Kesin ithalinin talep edildiği tarihte yeni ve kullanılmamış malların bedelleri ödenmek suretiyle kesin ithali (kısıtlayıcı hükümler saklı kalmak kaydıyla), gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

- Bunun dışındaki tüm kesin ithal başvuruları, biri asıl iki nüsha proforma fatura, maddelerin yurda girişi sırasında düzenlenen geçici gümrük beyannamesi ve Harçlar Kanunu uyarınca gerekli harcın yatırıldığını gösteren makbuzun aslı ile birlikte Müsteşarlığa yapılır. Müsteşarlık uygun gördüğü talepleri, başvuru sahibine ve ilgili gümrük idaresine bildirir.

DEĞER VE MİKTAR FARKLILIKLARI :

Madde 10- Gümrüğe gelen mallar gümrük mevzuatında değer veya miktar belirlemeye ilişkin mevcut ilkelere göre, beyannamenin düzenlenmesine esas teşkil eden faturada yazılı olan değer ve miktar gözönünde bulundurularak gümrükçe tesbit ve kabul edilen değer ve miktarda görülecek eksik veya fazlalıkla ilgili bütün işlemler (iskonto dahil), kambiyo mevzuatı hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük idarelerince sonuçlandırılır.

Tarife kontenjanları ve kota uygulamaları konusunu teşkil eden mallara yönelik değer ve miktar farklılıkları ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.

Madde 11- Gümrük idareleri, ithal olunan maddelere ait faturaların bir sureti üzerine,

a) Maddelerin cinsini, nevini, menşeini ve gümrük tarife istatistik pozisyonunu,

b) Gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını,

c) Gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihi,

d)Teslim şeklini ve değerini,

kaydederek, tarih koymak, mühürlemek ve imzalamak suretiyle onayladıktan sonra ilgili ithalatçılara verirler.

Madde 12- İthal edilecek malların bedellerinin transferine ilişkin olarak bankalarca veya özel finans kurumlarınca kambiyo mevzuatı hükümleri çerçevesinde yürütülecek işlemlere ilişkin usul ve esaslar Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenir.

Gerekli durumlarda, Merkez Bankasınca bu Yönetmelik esasları çerçevesinde yapılacak işlemlerle ilgili olarak verilecek talimatlara bankalarca uyulması zorunludur.

İTHAL ŞAHADETNAMESİ :

Madde 13- İhracatçı ülke tarafından, kritik malzeme ithalatında, istenilen ithal şahadetnamesine ilişkin başvurular, Müsteşarlıktan sağlanacak ithal şahadetnamesi formüleri, proforma fatura ve örneği Yönetmeliğe ekli taahhütname ile Müsteşarlığa yapılır.

Müsteşarlıkça onaylanan ithal şahadetnameleri ilgili yerlere gönderilir. Taşıdıkları tarihten itibaren 3 ay geçerli olan bu belgelerin süresinin uzatılması mümkün değildir.

Madde 14- 23/1/2001 tarihli ve 24296 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (2001/19) sayılı İthalat Tebliği ve 31/12/2000 tarihli ve 24274 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalat Tebliğleri, ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Ancak, 17.1.1990 tarih ve 20405 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalat:(90/12) sayılı Tebliğ yukarıdaki fıkra hükmüne tabi değildir.

Madde 15- Müsteşarlıkça aksine bir talimat verilmediği sürece, bu Yönetmelik eki İthalat Tebliğleri hükümleri çerçevesinde yetkili kuruluşlardan alınan belgeler, ilgili kuruluşlarca belirlenen süreler içerisinde kullanılmaları kaydıyla, düzenlendiği takvim yılı içerisinde geçerlidir.

Geçici Madde 1- Başlamış ithal işlemleri ilgili bulundukları Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine tabidir.

Geçici Madde 2- Daha önceki, İthalat Rejimi Kararı ve Yönetmeliği hükümlerine göre alınmış kiralama izinlerine ilişkin işlemler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden (yayım tarihi dahil) itibaren Gümrük Müsteşarlığınca incelenip sonuçlandırılır.

Geçici Madde 3- Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde meydana gelecek değişiklik dolayısıyla herhangi bir maddenin tarife pozisyonu değiştiği takdirde (bu hususta Gümrük Müsteşarlığınca yayımlanacak genelge hükümleri saklıdır), Gümrük Müsteşarlığınca bu değişikliğin yapıldığı tarihten önceki pozisyonlar üzerinden alınmış belgelerde yazılı tarife pozisyonuna göre maddenin ithaline izin verilmekle beraber, tarife uygulaması yeni pozisyon üzerinden yapılır.

Bu gibi durumlarda değişikliğin yapıldığı tarihten önceki madde ismine göre işlem yapılır.

Geçici Madde 4- Kamu sektörüne dahil daire ve kuruluşlar; yabancı ülkeler, uluslararası finans kurumları veya yabancı banka ve kurumlardan, hazine garantisi altında sağlanan kredilerle yapacağı ithalatla ilgili olarak, ithalatın dış krediyle karşılanacak bölümü ile bu kredinin kullanımını teminen özkaynaklardan yapılacak peşin ödemelere tekabül eden kısmı için Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına başvururlar.

Madde 16- Bu Yönetmelik ve İthalat Tebliğleri 1.1.1996 tarihinde yürürlüğe girer.

İTHAL ŞAHADETNAMESİ İLE İLGİLİ TAAHHÜTNAME

Yurt dışından getirilecek aşağıda yazılı maddenin Müsteşarlığın izni olmaksızın üçüncü bir ülkeye sevkedilmeyeceği taahhüt olunur.

Malın Cinsi :

Malın Miktarı :

İthal Edileceği Ülke :

Firma Ünvanı

Yetkili İmzalar

İthal Şahadetnamesinin tarih ve numarası

(Bu kısım Müsteşarlıkça doldurulacaktır.)