IV. Murad (1623 – 1640)

Sultan Dördüncü Murad, 26 Temmuz 1612 tarihinde, Ä°stanbul’da doÄŸdu. Babası Sultan Birinci Ahmed, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Sultan Dördüncü Murad, uzun boylu, iri cüsseli, yuvarlak yüzlü ve heybetli bir padiÅŸahtı. Osmanlı Sultanlarının en kudretlilerinden biri olarak tarihe geçti. Son derece zeki, gözü pek, cesur, kuvvetli ve enerjik bir insandı.

Sultan Dördüncü Murad, çok iyi cirit ve ok atardı. Bu gücünü katıldığı savaşlarda da gösterdi. Din büyüklerine hürmet eder
Åžeyhülislâm Yahya Efendi’ye “Baba” diye
hitap ederdi. İçki ve tütünü yasakladı. Gece sokaÄŸa çıkma yasağı koydu. Arapça’yı ve Batı dillerini çok iyi bilirdi. Ä°lmi ve ilim adamlarını çok sever, fırsat buldukça ilim meclislerine gider, onları yeni çalışmalar yapmaları için teÅŸvik ederdi. Sultan Dördüncü Murad döneminin önemli olaylarından biri de
Hezarfen Ahmed Çelebi’nin kanat takarak,
Galata Kulesi’nden Ãœsküdar’a uçmasıydı.

Sultan Dördüncü Murad, çevresinde olup bitenleri dikkatle takip eder insiyatifini kullanmakta asla tereddüt etmezdi. Hükümdarlığının ilk yıllarında annesinin etkisinde kaldıysa da daha sonra kadınların saltanatına son verdi; hain ve hilekâr sadrazamları şiddetle cezalandırdı. Memleket meselelerini yakından takip edip, çözümler üretmeye çalıştı. On yedi yıl hükümdarlık yaptıktan sonra, içkiye aşırı bağımlılığından dolayı henüz 28 yaşında vefat etti.

Sultan Dördüncü Murad’ın saltanatını iki devreye ayırmak mümkündür. Henüz on bir yaşında iken tahta geçtiÄŸinden devlet iÅŸleri büyük ölçüde annesi Kösem Sultan’ın elinde yürümekteydi. Onunla birlikte olan vezirler, gözünün önünde Hafız Ahmed PaÅŸa’yı askere parçalatmışlar, genç padiÅŸahı da korkuyla dehÅŸete düşürmüşlerdir. Osmanlı memleketlerinde asayiÅŸ ve huzur kalmamış, zorbalar ÅŸehirleri ele geçirmiÅŸlerdi. Delikanlılık çağında idareyi bizzat ele aldıktan sonradır ki Sultan Dördüncü Murad biraz da ÅŸiddet yolu ile bütün zorbaları sindirmiÅŸ, tekrar devlet hakimiyetini kurmuÅŸtur. Tütün yasağı bahanesiyle kahvehanelerde toplanan iÅŸsiz, güçsüz, zorba takımını kontrol altında tutmuÅŸ, ÅŸiddetli ceza ve hattâ idamlarla tekrar idarî ve adlî nizamı kurabilmiÅŸtir.