IV. Mustafa (1807 – 1808)

Sultan Dördüncü Mustafa, 8 Eylül 1779 günü, Ä°stanbul’da doÄŸdu. Babası Sultan Birinci Abdülhamid, annesi Nüketseza Kadın Sultan’dır. Annesi Nüketseza Kadın Sultan, Sultan Dördüncü Mustafa’nın iyi bir tahsil yapması için çok çaba harcadı. Ancak hırslı, kurnaz ve asabî bir insan olan Sultan Dördüncü Mustafa, eÄŸitim ve öğrenimden çok zevk ve sefa içinde yaÅŸamaya önem verdi.
Kabakçı Mustafa Ä°syanı sonunda, tahttan indirilen amcazâdesi Sultan Üçüncü Selim’in yerine, 29 Mayıs 1807 günü tahta çıktığında yirmisekiz yaşındaydı. Sultan Dördüncü Mustafa’nın ÅŸehzadeliÄŸi boyunca, kendisine bir evlât gibi davranan Sultan Üçüncü Selim aleyhinde isyancılarla iÅŸbirliÄŸine girmesi ve onun öldürülmesi için emir vermesi, karakteri hakkında fikir vermektedir.

Tahta çıktığında devletin merkezî otorite ve hakimiyeti gittikçe zayıflıyor, Sultan Üçüncü Selim ve Nizam-ı Cedid yandaÅŸları yakalandıkları yerde öldürülüyordu. Sultan Dördüncü Mustafa’nın tahta çıkmasını saÄŸlayan Kabakçı Mustafa ve yandaÅŸları devlet yönetiminde etkin rol oynuyor, kendi adamlarını önemli mevkilere getiriyorlardı.

Osmanlı Devleti, bu isyandan sonra yeniçerilere çok büyük tavizler verdi. Ancak yeniçerilerin istekleri hiçbir zaman bitmedi. Hatta Osmanlı tarihinde hiç görülmemiş bir antlaşma yapıldı. Kabakçı Mustafa isyanında baş rol oynayan yeniçeri ağalarının, kendilerini sağlama almak için yaptıkları bu antlaşmaya göre, yeniçeriler devlet işlerine karışmayacak ve Osmanlı Devleti bu isyandan dolayı Yeniçeri ocağını sorumlu tutmayacaktı.

Sultan Üçüncü Selim taraftarları, bu karışık ortam içinde Rusçuk âyânı Alemdar Mustafa PaÅŸa’ya sığınmışlardı. Alemdar Mustafa PaÅŸa Osmanlı-Rus savaÅŸları sırasında büyük baÅŸarılar göstermiÅŸ ve ordu mensuplarının sempatisini kazanmıştı.

Sultan Dördüncü Mustafa hat sanatıyla uÄŸraÅŸtı. Gayet güzel yazıları vardır. Osmanlı hanedanından Sultan BeÅŸinci Murad’dan sonra en az padiÅŸahlık yapanlardan birisidir.

Kız çocukları: Emine Sultan