Neler Yapılmalı?

Rizede (Sağ) denilen dere kenarları düzlükleri ve önemli arazi parçasını kapsayan bu alanlar dışında ikizdere, Kaptanpaşa, Pazar ve Çamlıhemşinlerde de Kendir geniş ölçüde yetiştirilebilir. Buralarda bu işe kolaylıkla 50.000 dekar alan tahsis edilebilir.

Ayrıca Kastamonu’da olduÄŸu gibi ham kendir yolu ile tarlasından halk dönüm başına 800-1000 lira saÄŸlayacaktır. Kışın bölgede yıllar sonra oluÅŸturulmakta olan el tezgahlarında 6 ay bez dokunacak, boş  günler kıymetlendirilmiÅŸ olacaktır.  Bu yoldan saÄŸlanacak olan 150-200 milyon lira, çay dışı bölge halkını kalkınıracağı gibi çay üretimi konusunu da dolaylı olarak düzene sokacaktır. Ä°l çapında dahi süre gelmekte olan sosyal ve ekonomik dengesizlik de ortadan  kalkmış olacak, Ä°kizderelinin, HemÅŸinlilerin de yüzü gülmüş olacaktır.

Bilindiği gibi İsviçre köylüsü, kışın boş günlerini saat montajı yolu ile kıymetlendirebilmektedir.

Başlangıçta, halkı ekime teşvik için alıcısının garantilenmesi, yani  devlet tarafından yürütülmesi gerekmektedir. Bölgede ilk önce bir fabrika kurulması  ile başlanmalı, zamanla beşe kadar çeşitli  bölgelerde kurulmalıdır.

 

Günümüzde, naylon ve benzeri sun’i iplik üretimi yanında keten endüstirisinin geleceÄŸi ne olabilir diye bir problem ortaya atılabilir. Mesela, ipek sanayiinde olduÄŸu gibi gerileme durumu olabilir mi?…

Rize’de yetiÅŸen kendir ipliÄŸi iklim ÅŸartları ile ketenden farksız yetiÅŸmektedir. Dönümde verim ise (boyu 3-4 metreyi bulduÄŸundan) Kastamonunkinden çok fazladır. ÇoÄŸu hallerde sun’i iplik ketenin, kendirin, Rize bezinin yerini tutmamaktadır. Naylondan  yapılan halatta kendirdeki elastikiyet bulunmadığından, üretimi durmuÅŸtur. Ä°yi fabrikasyonla, keten ithalini durduracak ve döviz saÄŸlayacaktır.

Kendirden elde edilecek ipliklerin kalını ile dokunacak kumaÅŸlarla askeri elbize yapmak mümkün olacak, pamuktan yapılanı 6 ay dayandığı halde kendirininkinin ömrü en aÅŸağı 2 seneyi bulacaktur. 1960′larda, Türkiye’deki bütün kız sanat enstütüleri, Rize’den, el iÅŸlemeleri için kumaÅŸ istedikleri halde 1/50 si dahi karşılayamamaktaydı. GeniÅŸ ölçüde ürettikleri jutun yanısıra kurdukları kendir ve keten sanayii üretimi ile Hindistan ve Pakistan, uluslar arası piyasada önemli yer tutmaktadırlar. Sonuç, üretilecek 1000-2000 ton kendir ve mamulleri, ihraç edilmezse dahi, ancak memleket ihtiyacının bir kısmını karşılayacak ölçüde olacaktır.

 

Memleketimizin iç bünyesine inildikçe daha nice imkanların bulunacağına inanmaktayız. Demokratik rejim, anayasımız da bu yolu sağlık vermektedir.

Rize’de, çay sanayiinin yanında kendir sanayiinin geliÅŸmesi sonucu doÄŸacak kalkınmanın yanısıra aÄŸaç sanayii, meyvecilik, balıkçılık gibi ikinci derece imkan ve üretimler çoÄŸalacak, hayvancılık daha da geliÅŸecek, bu nüve DoÄŸu Karadenizde ferahlık yaratacak, zamanla daha da geniÅŸleyecek, etrafa yayılacaktır.