HAT ÜZERİNE EDEBİ ESERLER / Yahya Kemal Beyatlı
.jpg)
ÇEVİRİ :
Ezân-ı Muhammedî
Emr-i bülendsin ey ezân-ı Muhammedî
Kâfi değil sadâna cihân- ı Muhammedî
Sultan Selim-i Evvelî râm etmeyip ecel
Fethetmeli idi âlemi şân-ı Muhammedî
Gök nura gark olur nice yüz bin minareden
Şehbal açınca ruh-i revân-ı Muhammedî
Ervâh cümleten görür Allahu Ekberi
Aks eyleyince arşa lisân-ı Muhammedî
Üsküp’de kabr-i mâdere olsun bu nev-gazel
Bir tuhfe-i bedî’ u beyân-ı Muhammedî
Yahya Kemal Beyatlı
HAT MÜREKKEBİ HAZIRLAMA / RENKLİ MÜREKKEP
.jpg)
RENKLİ MÜREKKEP
Çeşitli bitkilerin yaprak, sap, gövde veya 1 kökleriyle; bazı toprak boyalarla değişik renklerde mürekkepler imal edilir. Bu doğal yolla elde edilenlerin başlıcalar şunlardır.
1- Lal Mürekkep:
2 gr çöveni havanda keseye koyduktan sonra bir çömleğe aktanlır. 4 It su ilave olunur. Yarısı kalıncaya kadar kaynatılır. Kese çıkarılır. Şekercilerin kullandıkları Lotur’dan az bir miktar dövülerek suya katılır. Yarım saat kadar kaynattıktan sonra, 15 gr ‘’Kırmız’’(Cochenille) böceği kırmız’ını dövüp çömleğe katılır. Hafif ateş 15 dakika kadar kaynatıp, sonra güzelce süzülür. Bir çekirdek kadar şap dövülerek karıştırılır. Sonra bir kaba aktarılarak, çökmeye bırakılır. Suyu dökülüp çökerdi alınarak kurutulur. Daha sonra dövülerek kullanılır.
2- Gülgüni Mürekkep:
’’Gül rengi’’nde olduğu için bu adı alan bu tür mürekkep, Lök denilen vişneçürüğü rengindeki toprak boyayı, üstübeçle birlikte mermer üzerinde sirke ile ezip, bir miktar süzülüş Arap zamkı ilave ederek iyice karıştırılmasıyla elde edilir.
3- Lacivert Mürekkep:
Hint laciverdi denilen taş boya, sirke eşliğinde mermerde güzelce ezilir. Sırçalı bir kaba konur. Bir miktar su ilavesi ile iyice çalkalanır. Bir saat kadar durulmaya bırakılır. Ardından çalkalamaya kuvvetlice devam edilerek, sert maddelerin iyice eriyip karışması sağlanılır. Dibe çökeni, bir miktar Arap zamkı ile karıştırmak suretiyle kullanıma hazır duruma getirilir.
4- Asumüni Mürekkep:
Lacivert Lâhut çivit’ini, üstübeç ile mermer üzerinde keskin üzüm sirkesi ile iyice ezdikten sonra bir miktar Arap zamkı ve su katıp, güzelce karıştırarak hazır edilir,
5- Altın Yaldızı Mürekkebi:
30 gr kalay, 450 gr su ile kaynatılarak süzülür. 10 gr dövülmüş safran ile tekrar kaynatılır. 7 gr Arap zamkı katıp soğuyuncaya kadar çalkalanır. Sonunda, altın görünümünde gayet güzel bir mürekkep elde edilmiş olur.
6- Zırnık Mürekkebi:
En kalitelisi, Damar Zırnık (“Zırnık Taşı” mad.)’dan yapılanıdır. Çatlamadığı ve dökülmediği için büyük ve geniş kalıplarda bu mürekkep tercih edilir. Zırnık doğal arsenik sülfür olduğu için, yazıları düzeltilirken yalanmamalıdır. Yeterince zırnık, havanda güzelce dövülerek toz haline getirilir. Keskin sirke ile, mermer üzerinde iyice ezilir, Bir miktar Arap zamla katılarak bir süre daha ezilir. Su ilave edilir. Sonra kullanıma hazırdır. g) Beyaz Mürekkep: Bir miktar beyaz zırnık veya üstübece, sirke katıp, mermer üzerinde iyice ezilir. Biraz Arap zamkı ilave edilip, güzelce karıştırılır.
7- Mat Mürekkep:
Kalın ve celi yazıların düzeltilmesinde kullanılır. Likalı bir hokkaya siyah mürekkep ve su koyup iyice karıştıktan sonra ağzı açık olarak güneşe bırakılır. Arasıra çubukla karıştırılır. Suyu azalıp, kurumaya başladığı kıvamda iken tekrar bir miktar su katılarak karıştırılır. Yine güneşe bırakılır. Bu işleme 15 gün kadar devam edilir. Parlak1ığı gidip, mat bir renk aldığı görülür. Mat mürekkeple yapılan tashihler belli olmayacağı gibi, konturları da şişip kabarmaz rahat ve düzenli iğnelenmeye de yardımcı olur. Bunlardan başka yollarla da renkli mürekkepler elde edilir. Zırnık mürekkebi’nin içine biraz lacivert mürekkep konursa yeşil, Laciverdi çok olursa “Nefti”; biraz da Lal konulursa, “Menekşe” renklisi yapılmış olur. Lacivert mürekkebe, beyaz mürekkep ilave edilirse “Asumani”; Lal’e, siyah konursa “Vişneçürüğü” sağlanılır. Altın ezmekle de, “Altın mürekkep” (“Altın Ezme”) yapılır.
.jpg)